शेती

पिक उत्पादन वाढीचे तंत्रज्ञान

भाजीपाला

भेंडीवरील किडी – रोग

English

Hindi

Marathi

Bengali

Gujarati

Nepali

Kannada

Malayalam

Tamil

Telugu

Urdu

MAT-Trasnlation

MAT-Auto Generation

Vikas AI

Chatbot

Calendar

Assamese

Bodo

Dongri

Kashmiri

Konkani

Maithili

Manipuri

Odia

Punjabi

Sanskrit

Santali

Sindhi

Agriculture

/agriculture/याहा-मोगी-माता-स्थानिक-बियाणे-संवर्धन-समिती

यहा मोगी माता स्थानिक बियाणे संवर्धन समिती, धडगाव, महाराष्ट्र ही वनस्पती जीनोम सेव्हियर कम्युनिटी अवॉर्डी आहे.

/agriculture/936947924940-93890292c902927940924-91593e939940-92e93e93993f92494092a91f-92b93f93294d92e94d938

या विभागात शेती व त्या संबंधी व्यवसाय यासंबंधी माहितीपटांची माहिती दिलेली आहे.

/agriculture/हवामान-बदलाशी-जुळवून-घेणे-महाराष्ट्रातील-कुंभारवाडी-गावात-पीक-विविधता

महाराष्ट्रातील कुंभारवाडी येथील शेतकऱ्यांना, वाढत्या अनियमित हवामान परिस्थितीचा सामना करावा लागत होता, त्यांनी त्यांच्या पिकांमध्ये विविधता आणून यशस्वीरित्या अनुकूलन केले. या धोरणामुळे दुष्काळाच्या वर्षातही जोखीम कमी झाली, घरगुती अन्न सुरक्षा सुनिश्चित झाली आणि उत्पन्न मिळाले, जे योग्य विकास कार्यक्रमांद्वारे समर्थित असताना शेतकऱ्यांच्या लवचिकतेवर प्रकाश टाकते.

/agriculture/91c932-935-92e943926-93890292793e930923

या विभागात जल व मृद संधारणा ची माहिती व पाणलोट क्षेत्र विकास म्हणजे काय? याबद्दल माहिती दिली आहे.

/agriculture/हवामान-अंदाज-आणि-पीक-नियोजनातील-स्थानिक-ज्ञानामागील-विज्ञान

 हा पेपर स्थानिक ज्ञानावर आधारित पारंपारिक हवामान अंदाज पद्धती आणि पीक नियोजनासाठी आधुनिक वैज्ञानिक दृष्टिकोनांचा छेदनबिंदू शोधतो, शाश्वत शेतीसाठी, विशेषतः भारतातील पाण्याच्या कमतरतेच्या प्रदेशांमध्ये, दोन्ही एकत्रित करण्याचे मूल्य अधोरेखित करतो. यशस्वी जलसंपत्ती व्यवस्थापन आणि हवामान बदलाशी जुळवून घेण्यासाठी महत्त्वपूर्ण धोरणे म्हणून समुदाय एकत्रीकरण आणि पाणी बजेटिंगवर या अभ्यासात भर देण्यात आला आहे. 

/agriculture/मोती-बाजरी-लागवड-उपयोग-आणि-पौष्टिक-मूल्य

आफ्रिका आणि भारतात उगवले जाणारे दुष्काळ सहन करणारे धान्य पीक, मोती बाजरी हे एक मुख्य अन्न आणि पशुखाद्य आहे, जे त्याच्या पौष्टिकतेसाठी आणि शुष्क प्रदेशांना अनुकूलतेसाठी मौल्यवान आहे. चालू संशोधन त्याचे लवचिकता आणि पौष्टिक गुणधर्म वाढविण्यावर लक्ष केंद्रित करते.

/agriculture/आंतरराष्ट्रीय-चहा-दिन

 दरवर्षी २१ मे रोजी आंतरराष्ट्रीय चहा दिन साजरा केला जातो. 

या विभागात कृषी बरोबरच पशुपालन, मत्स्यव्यवसाय, शेती पूरक इतर व्यवसाय या विभागातील यशस्वी झालेल्या व्यक्ती, गाव, महिला, संघटना यांची माहिती देण्यात आली आहे.

या विभागात वेगवेगळ्या कृषी संबधीत माहिती पुरवणारया संस्था,  कृषी संस्था, पशु संवर्धन आणि मत्स्यव्यवसाय उद्योग,   कृषी विज्ञान केंद्रे , नवप्रवर्तक शेतकरी,  शेतीविषयीचे  पोर्टल्स,  संबधित मंत्रालये, व्यापारी मंडळ याविषयीची माहिती आणि संपर्क तपशील  दिला आहे.

या विभागात शेती पूरक असलेले इतर व्यवसायांची माहिती देण्यात आली आहे. जसे रेशीम पालन, मधमाशी पालन, परसबाग, मशरूमचे उत्पादन, फळांची व फुलांची प्रकिया उत्पादने इ. माहिती देण्यात आली आहे.

मत्स्य व्यवसाय चिकाटीचा पण सोप्या स्वरूपाचा व्यवसाय आहे. वेगवेगळ्या पद्धतींनी हा व्यवसाय करता येतो. या विभागात या व्यवसायाविषयी तसेच  मासे किती प्रकारचे असतात, शेततळ्यात मासेमारी कशी करावी या बद्दल माहिती देण्यात आली आहे.

वरील विषयाव्यतिरिक्त येणारी शेतीविषयक माहिती या विभागात दिली आहे

शेती गुंतवणूक या विभागामाद्धे शेती अवजारे व उपकरणे, खते व कीटक नाशके, बी बियाणे, सिंचन पद्धती, हरितगृह इ. बद्दलची उपयुक्त माहिती दिलेली आहे.

या विभागात शेती आणि शेतीआधारित उपक्रमावर पतपुरवठा आणि विमा योजनांविषयी माहिती दिली आहे

/agriculture/फॉक्सटेल-बाजरी-इतिहास-वैशिष्ट्ये-लागवड-आणि-उपयोग

फॉक्सटेल बाजरी हे एक वार्षिक गवत आहे, जे चीनमध्ये उगम पावते, अन्न आणि खाद्यासाठी लागवड केले जाते, दुष्काळ सहनशीलता आणि पौष्टिक मूल्यासाठी ओळखले जाते. ते जागतिक स्तरावर वापरले जाते, विशेषतः आशिया आणि आफ्रिकेत, आणि हवामान बदल आणि कीटकांच्या आव्हानांना तोंड देते.

शेतीसाठी महत्वाचे असलेला व्यवसाय म्हणजे पशुपालन,  पशुपालन कसे करावे, पशूंची काळजी कशी घ्यावी, त्याचे आजार व औषधे कोणती याबद्दल या विभागात माहिती देण्यात आली आहे.

या विभागात शेती, फळबागा, पशुपालन, मत्स्यव्यवसाय, ग्रामविकास इत्यादींविषयी धोरणे आणि योजनांविषयी माहिती यामध्ये दिली आहे.

/agriculture/प्रोसो-बाजरी-इतिहास-लागवड-पौष्टिक-मूल्य-आणि-उपयोग

 प्रोसो बाजरी (पॅनिकम मिलिअसियम) हे दुष्काळ सहन करणारे धान्य पीक आहे जे त्याच्या कमी वाढीच्या हंगामासाठी आणि पौष्टिक फायद्यांसाठी ओळखले जाते, ज्यामुळे ते शाश्वत शेती आणि अन्न सुरक्षेसाठी मौल्यवान बनते, विशेषतः शुष्क प्रदेशांमध्ये. त्याचे अन्न, पशुखाद्य आणि माती सुधारणा यासह विविध उपयोग आहेत. 

/agriculture/दुष्काळी-परिस्थितीसाठी-पीक-व्यवस्थापन-धोरणे

 दुष्काळी परिस्थितीत पिकांचे व्यवस्थापन करण्यासाठी काळजीपूर्वक नियोजन, संसाधनांचा कार्यक्षम वापर आणि हंगामातील अनुकूल समायोजन यांचा समावेश असलेला एकात्मिक दृष्टिकोन आवश्यक आहे. या धोरणांची अंमलबजावणी करून, शेतकरी दुष्काळाचे नकारात्मक परिणाम लक्षणीयरीत्या कमी करू शकतात, उत्पादनाचे संरक्षण करू शकतात आणि त्यांच्या शेतीच्या कामकाजाची दीर्घकालीन शाश्वतता आणि लवचिकता वाढवू शकतात. 

शेती व हवामान यांच्या परस्पर संबंधांचे शास्त्र म्हणजेच शेती हवामान शास्त्र.  वातावरणातील बदल हे केव्हाही नियमित, मोजके किंवा सहज वर्तविता येणारे नसतात. 

/agriculture/92c93e91c93e93092a947920-92e93e93094d91594791f93f902917-93594d200d92f93593894d200d92593e-935-92490292494d93091c94d91e93e928

/agriculture/crop-production/91593094b92893e91a947-92a93e93094d93694d93592d94192e940935930-90692a92494d91593e932940928-92a93093f93894d92593f924940924-93694792494091a947-92893f92f94b91c928

करोनाचे पार्श्वभुमीवर आपत्कालीन परिस्थितीत शेतीचे नियोजन

/agriculture/crop-production/93093e92892d93e91c940

या विभागात रानभाज्यांची ओळख करून दिली आहे.

/agriculture/crop-production/91c942928-92e93993f92894d92f93e924-91593093e93592f93e91a940-936947924940-91593e92e947

जून महिन्यात करावयाची शेती कामे

कडधान्यांमध्ये हरभरा, तूर, मुग, उडीद, वाटाणा, मसूर, कुळीथ, मटकी, चवळी, सोयाबीन, इत्यादी पिकांचा समावेश होतो. मानवी आहारात कडधान्ये महत्वाची भूमिका बजावतात.

/agriculture/crop-production/92e93e93393093e92893e935930-92b941932935932940-92b93392c93e917

मोसंबी व केशर आंब्यातून घेताहेत लाखोंचे उत्पादन

/agriculture/crop-production/938941917902927940-93592893894d92a924940-92a93f915947

सुगंधी तेलांना राष्ट्रीय व अंतरराष्ट्रीय बाजारपेठेत मोठी मागणी असून देशान्तर्गत गरज पूर्ण करण्यासाठी अजूनही आपल्या देशास या तेलांची आयात करावी लागते. 
या विभागात दवणा, गवती चहा (लेमन ग्रास), जीरेणीअम, पुदिना, पचौली , वाळा, इ. विषयी माहिती दिली आहे. 

यामध्ये सर्व प्रकारच्या पिक उत्पादन वाढीशी संबंधित माहिती देण्यात आलेली आहे. 

/agriculture/crop-production/91594b93094b92893e91a94d92f93e-92a93e93094d93694d93592d94292e940935930-90692a92494d91593e932940928-92a93093f93894d92593f924940924-93694792492e93e932-93593e939924942915-93893e920935923942915-90692393f-93593f92a92392893e91a947-92893f92f94b91c928

कोरोनाच्या पार्श्वभूमीवर आपत्कालीन परिस्थितीत शेतमाल वाहतूक, साठवणूक आणि विपणनाचे नियोजन 

/agriculture/crop-production/930902917-92e93f933935942928-92694792393e930940-92a93f915947

या विभागात रंग मिळवून देणाऱ्या वनस्पती विषयी माहिती दिली आहे जसे केसरी (सिंदुरी ), इ. 

ज्या बियांपासुन तेल मिळ्वता येते त्यांना तेल बिया म्हणतात  किंवा  स्निग्ध पदार्थ, प्रथिने व क्षार यांचे भांडार म्हणजे तेलबिया. या बिया पौष्टिकतेच्या बाबतीत उच्च स्तरावर आहेत. आरोग्य व सौंदर्यवर्धन असा दुहेरी फायदा तेलबिया मिळवून देतात.   

कापूस, ऊस, तंबाखू, हळद ही प्रमुख नगदी पिके महाराष्ट्रात घेतली जातात. याच पिकांच्या उत्पादनावर महाराष्ट्रातील कृषी-अर्थव्यवस्था व कृषीपूरक उद्योग आधारीत आहेत.

तृण कुलातील वनस्पतींच्या पोषणक्षम बियांना तृणधान्य ही संज्ञा आहे. गहू, भात, मका, ज्वारी, बाजरी, नाचणी, वरी, यांचा तृणधान्यांत समावेश होतो. 

/agriculture/crop-production/935928936947924940

या विभागात वन शेती विषयी माहिती दिली आहे.

आंबा, केळी, द्राक्षे, संत्र, कलिंगड, नारळ, पपई, डाळींब, नासपती, सीताफळ हि फळ पिके आहेत. सर्व माणसांसाठी जीवनसत्त्वे व खनिज पदार्थांमुळे फळे उपयुक्त आहेत. फळांचे आहारातील महत्त्व लोकांना कळू लागल्यामुळे त्यांची मागणी वाढते आहे.

/agriculture/crop-production/92a93f91593e902935930940932-915940921-92893f92f90292494d930923

या विभागात विविध पिकांवर पडणारे रोग व त्यावरील नियंत्रण तसेच उपाययोजना कशी करावी या संबधी माहिती दिली आहे 

/agriculture/crop-production/92e93893e93293e-92a93f915947

खाद्यपदार्थ तिखट, सुवासिक व स्वादिष्ट बनविण्यासाठी जे विविध वनस्पतींचे भाग वापरण्यात येतात, त्यांना ‘मसाले’ असे म्हणतात. आले, हळद, लवंग, दालचिनी, जिरे, काळी मिरी, बडीशेप, तमालपत्र, इ. मसाला पिके आहेत 

/agriculture/crop-production/92e947-92e93993f92894d92f93e924-91593093e93592f93e91a940-936947924940-91593e92e947

मे महिन्यात करावयाची शेती कामे

/agriculture/crop-production/914937927940-93592893894d92a924940-92a93f915947

औषधी वनस्पती या रोगनिवारण, वेदनाशमन इ. वैद्यकीय उद्देशांकरिता वापरण्यात येतात. प्राचीन काळापासून मानव वनस्पतींचा वापर आरोग्य संरक्षण व संवर्धनासाठी करीत आला आहे. या विभागात विविध औषधी वनस्पती पिकाविषयी माहिती दिली आहे.   

/agriculture/crop-production/92b941932947

फुलशेती हा सुद्घा बागायती शेतीचा एक प्रकार आहे. यातही कार्नेशन, जरबेरा, ट्युलिप इ. फुले हरितगृहामध्ये घेतली जातात; तर गुलाब, निशिगंध, ग्लॅडिओलस यांसारख्या फुलांचे उत्पादन शेतात पारंपरिक पद्धतीने घेतले जाते.

/agriculture/crop-production/vegetables/‘आमचा-गाव-आमचा-विकास’-गावांच्या-विकासासाठी-लोकसहभागीय-उपक्रम

गावाच्या सर्वांगीण विकासासाठी प्रत्येक ग्रामपंचायतीचा लोकसहभाग ग्रामपंचायत विकास आराखडा तयार करण्याच्यादृष्टीने ‘आमचा गाव-आमचा विकास’ हा महत्वाकांक्षी उपक्रम राज्य शासनाने हाती घेतला आहे

/agriculture/crop-production/vegetables/92d94b92a93393e-93293e932

 हा भोपळा इतिहासपूर्वकाळातही लागवडीत होता, असे मानावयास जागा आहे. इ. स. पू. २००० वर्षे भोपळ्याचा खाद्यपदार्थ म्हणून वापर होत असावा असे दिसते.

/agriculture/crop-production/vegetables/91c94093592893892494d92494d93594792f94191594d924-92d93e91c94d92f93e

जीवनसत्त्वे व खनिजे भाज्यांत, पालेभाज्यांत मुबलक प्रमाणात असतात. भाज्यांत प्रामुख्याने कॅल्शियम, लोह, सोडियम, पोटॅशियम व आयोडिन ही खनिजे असतात. 

/agriculture/crop-production/vegetables/91492694d92f94b91793f915-90992494d92a93e92692893e924-92d93e91c94d92f93e90291a947-93593f93593f927-90992a92f94b917

भाज्या, कडधान्ये, तृणधान्ये, बिया वेगवेगळया जीवनोपयोगी वस्तूंमध्ये वापरण्यात येतात ज्यामुळे त्या वस्तूंचा दर्जा, प्रत, आणि एकंदरीत गुणात्मक वाढीसाठी उपयोग होतो .

/agriculture/crop-production/vegetables/92d94b92a93393e-926941927940

फळाचा विशेष सामान्य आकार लांबट (बाटलीसारखा) अथवा गोलाकार अथवा चंबूसारखा असतो. गोल थबक्या आकाराची फळेही आढळून येतात.

/agriculture/crop-production/vegetables/93894192793e93093f924-92490292494d93093e928947-91593093e-91593e90292693e-93293e917935921

ठिबक सिंचनावर कांदा लागवड करावयाची झाल्यास त्यासाठी १५० ते १८० सें.मी. रुंदीचे गादेवाफे तयार करावेत. एका वाफ्यावर दोन लॅटरल ६० सें.मी. अंतरावर पसरवून घ्याव्यात.

/agriculture/crop-production/vegetables/92d947902921940935930940932-91593f921940-2013-93094b91793e90291a940-93291594d937923947-935-92a93f91593890293091594d937923

भारतात भेंडीपिकाखालील क्षेत्र भाजीपाला पिकांत सर्वात जास्त म्हणजे जवळपास साडेचार लाख हेक्टर एवढे आहे. 

/agriculture/crop-production/vegetables/92694193794d91593e93393e924939940-92b94193293293e-92693094d91c94792693e930-93694793591793e

जालना जिल्ह्यातील सिंधी काळेगाव येथील युवा शेतकरी राम बाबूराव खरजुले यांनी पारंपरिक पीक पद्धतीत बदल करून दोन एकरांत शेवगा लागवड केली.

/agriculture/crop-production/vegetables/luffa

या विभागात दुधी भोपळा या वेलवर्गीय भाजीच्या पिकाविषयी माहिती दिली आहे. दुधी भोपळा ही वेलवर्गीय भाजी असून त्याचा भाजी म्हणून आहारात उपयोग केला जातो.

/agriculture/crop-production/vegetables/paper

या विभागात मिरची या वांगीवर्गीय भाजीच्या पिकाविषयी सर्व माहिती दिली आहे. 

/agriculture/crop-production/vegetables/93593e91f93e92393e-93293e917935921

राज्यात वाटाणा पिकाचे उत्पादन हे बडोदे, खान्देश, नगर, नाशिक, पुणे, सातारा या भागात मोठ्या प्रमाणावर घेतले जाते.

/agriculture/crop-production/vegetables/92d947902921940-93293e917935921-915927940-91593093e935940

भेंडी लागवडीसाठी फुले उत्कर्षा, परभणी क्रांती, अर्का अनामिका, अर्का अभय या जातींची निवड करावी.

/agriculture/crop-production/vegetables/93594793293593094d91794092f-92d93e91c94092a93e93293e-93293e917935921-91593693e-92a92694d927924940928947-91593093e935940

कारले, दुधी भोपळा, दोडका आणि पडवळ या वेलींना आधार दिला असता त्यांची वाढ चांगली होते. नवीन फुटीला सतत चांगला वाव राहतो, फळधारणा चांगली होते. 

/agriculture/crop-production/vegetables/onion

या विभागात कांदा या कंद भाजीच्या पिकाविषयी  माहिती दिली आहे.कांदा हे व्‍यापारिदृष्‍टया सर्वात महत्‍वाचे भाजीपाला पिक आहे.


/agriculture/crop-production/vegetables/93894593292193893e920940-93294791f92f942936-90692393f-92d93e91c94093893e920940-91f93094d92893f92a-93693291792e-91a940-93293e917935921

कच्ची चिरून खाण्यासाठी लेटयूशची कोवळी लुसलुशीत पानं वापरतात. पाश्चिमात्य देशात याच प्रमाण जास्त आहे. 

/agriculture/crop-production/vegetables/92a94993293f92e93294d91a93f902917-92093f92c915935930-92c939930932940-93593e90291794d92f93e91a940-936947924940

सातारा जिल्ह्यातील काही भाग डोंगरी आहे. या भागात पाणीटंचाईमुळे अनेक शेतकरी अडचणीत आले आहेत.

/agriculture/crop-production/vegetables/91f94b92e94591f94b-92a93f91593e93893e920940-92a94d93294593894d91f93f915-92e93294d91a93f90291791a93e-93593e92a930-91593893e-91593093e93593e

बारामती येथील कृषी विज्ञान केंद्रातर्फे टोमॅटोमध्ये पॉलिथिन आच्छादनासंदर्भात प्रात्यक्षिके घेण्यात आली आहेत. यासाठी चार फूट रुंदीचे व 30 मायक्रॉन जाडीचे आच्छादन पेपर वापरण्यात आला.

/agriculture/crop-production/vegetables/93293e917935921-91594b92c94093593094d91794092f-92a93f91593e90291a940

बाजारपेठेची मागणी लक्षात घेऊन कोबी, फ्लॉवर आणि ब्रोकोली या पिकांच्या शिफारशीत जातींची लागवड करावी. सुधारित तंत्राने लागवड केल्याने चांगले उत्पादन मिळू शकते. 


/agriculture/crop-production/vegetables/93594793293593094d91794092f-92d93e91c94d92f93e90291a94d92f93e-93293e91793592194093593f93792f940-92e93e93993f924940

यात वेलवर्गीय भाज्यांच्या लागवडीविषयी माहिती देण्यात आली आहे.

/agriculture/crop-production/vegetables/91594b92593f90292c93f93094091a940-93894192793e93093f924-92a92694d927924940928947-93293e917935921-915936940-91593093e935940

व्यापारीदृष्ट्या कोथिंबिरीची लागवड सुधारित पद्धतीने करणे फायद्याचे ठरते. या पिकास थंड हवामान मानवते.

/agriculture/crop-production/vegetables/92494b902921932947

तोंडलीची फळे बीटा-कॅरोटिनाचे उत्तम स्रोत आहेत. याखेरीज त्यांत अ आणि क जीवनसत्त्वे असतात. कडू तोंडले आयुर्वेदात कफ, पित्तदोषावर उपचारांसाठी वापरले जाते. गोड तोंडले भाजीसाठी लागवडीत आणतात.

/agriculture/crop-production/vegetables/92e93f93091a940-93293e917935921-915936940-91593093e935940

मिरची लागवडीसाठी चांगल्या निचऱ्याची जमीन निवडावी. खरीप लागवड जून-जुलै, तर उन्हाळी लागवड जानेवारी, फेब्रुवारी महिन्यात करावी.

/agriculture/crop-production/vegetables/peas

या विभागात वाटाणा या शेंगभाजीच्या पिकाविषयी माहिती दिली आहे.

/agriculture/crop-production/vegetables/carrot

या विभागात गाजर या कंदभाजी लागणारे  लागणारे हवामान, जमीन, सुधारित जाती, हंगाम,  लागवड पद्धत, खते आणि पाणी व्यवस्थापन,  कीड रोग आणि त्यांचे नियंत्रण  इ.  

/agriculture/crop-production/vegetables/mula

या विभागात मुळा या कंदभाजी पिकासंबधी सर्व माहिती दिली आहे. मुळा हे थंड हवामानातील पीक असून त्‍याची लागवड प्रामुख्‍याने रब्‍बी हंगामात केली जाते.

/agriculture/crop-production/vegetables/vange

या विभागात वांगी या पिकाविषयी माहिती दिली आहे. वागी या भाजीपाला पिकाची लागवड वर्षभर सर्वर हंगामात खरीप,रब्बी आणि उन्‍हाळयातही करता येते.

/agriculture/crop-production/vegetables/91593e930932947-92f93e-93594793293593094d91794092f-92a93f91593e91a940-93293e917935921-91593093e92f91a940-906939947-93594d92f93593894d92593e92a928-915938947-91593093e935947

कारली हे वेलवर्गीय पीक असल्याने वेलींना आधार दिला असता त्यांची वाढ चांगली होते.

/agriculture/crop-production/vegetables/92d93e91c94092a93e93294d92f93e91a940-92893f93094d92f93e92494093893e920940-92e93e928915947

वेगवेगळ्या कृषी मालाला वेगवेगळ्या देशातून मागणी आहे. पण निर्यात करण्यात येणाऱ्या कृषी उत्पादनात वेगवेगळ्या प्रकारचा भाजीपाल्यांचा मोठा वाट आहे.

/agriculture/crop-production/vegetables/91594b92c940

कोबीचा गड्डा ही त्या वनस्पतीची खूप मोठी कळी असल्याने ती अनेक जाड मांसल पानांची बनलेली असते. तिचा सॅलड, उकडून, लोणचे, सूप करून अशा विविध स्वरूपात उपयोग करतात.

/agriculture/crop-production/vegetables/92c91f93e91f93e-93293e917935921-91593093e92f91a940-906939947-93293e91793592194093893e920940-92f94b91794d92f-91593e93293e935927940-91594b92392493e

बटाटा लागवड ही रब्बी हंगामात ऑक्‍टोबर-नोव्हेंबर आणि खरिपात जून-जुलै महिन्यांत करता येते. 

/agriculture/crop-production/vegetables/91593e90292693e-93893e92093592394191594091a947-91593093e-92893f92f94b91c928

कांदा साठवण चाळ बांधताना जागेची निवड महत्त्वाची असते. चाळीसाठी उंचावरची व पाणी न साठणारी जागा निवडावी. चाळीची उभारणी दक्षिण-उत्तर अशी करावी. चाळीची लांबी 50 फुटांपेक्षा जास्त असू नये. 

/agriculture/crop-production/vegetables/93093e91c92e93e

उत्‍तर भारतामध्‍ये घेवडयाला राजमा म्‍हणतात.

/agriculture/crop-production/vegetables/92a921935933

उत्तम निचऱ्याच्या बागायती जमिनीत तीन मी. अंतरावर तीस सेंमी. व्यासाचे आणि तितकेच खोल खड्डे (आळी) करून त्यांमध्ये ८-१० किग्रॅ. शेणखत घालून मे महिन्यात प्रत्येक आळ्यात ३-४ बिया लावतात व पाणी देतात.

/agriculture/crop-production/vegetables/माठ

वेदनाहारक असून घशातील आणि तोंडातील व्रणावर गुणकारी असते.श्रावण महिन्यात दर शनिवारी हिंदू लोक पंच-भेळी-भाजी नावाची भाजी करतात. त्यातील पाच भाज्यांत माठाचा समावेश असतो.

/agriculture/crop-production/vegetables/90692794192893f915-93694792494091a940-91593e93094d92f92a92694d92792493f-90692393f-92f93694b917925

पूर्व मशागत करताना नांगरणी,दोन वेळा वखरणी करावी.
पुसा नसदार,देशी,चैताली,को-१,कोकण हरिता,फुले-सुचेता इत्यादि शिफारसीत वाणचे एकरी २ किलो बियाणे वापरावे. 

/agriculture/crop-production/vegetables/93891594d93792e-93094b92a93e90293893e920940-92f94b91794d92f-92a94d93091593e930947-91593093e-91593e90292693e-93094b92a93593e91f93f91593e

गादी वाफा पद्धती व ठिबक किंवा तुषार सिंचन पद्धतीचा अवलंब कांदा रोपवाटिकेमध्ये केल्यास कमी बियामध्ये सक्षम रोपे उपलब्ध होऊ शकतात. 


/agriculture/crop-production/vegetables/भेंडीवरील-रोग-व-किडींचे-एकात्मिक-व्यवस्थापन

भेंडीला वर्षभर आणि भरपूर मागणी असते. पश्चिम महाराष्ट्रात भंडीचे उत्पादन जास्त घेतले जाते. 

/agriculture/crop-production/vegetables/92d93e91c94092a93e93294d92f93e91a947-91593093e-92893f93094d91c932940915930923

भाजीपाला साठवणुकीचा कालावधी वाढविण्यासाठी सुकविणे ही अत्यंत महत्त्वपूर्ण प्रक्रिया आहे. अलीकडे सुकविणे ही पद्धत घरगुती स्तरावर न राहता त्याला व्यावसायिक स्वरूप आले आहे. 

/agriculture/crop-production/vegetables/92c94d93094b91594b932940-93293e917935921-915936940-91593093e935940

ब्रोकोली पिकास कोरडे व थंड हवामान मानवते. रेताड, मध्यम, काळी, निचऱ्याची जमीन या पिकास चांगली असते.

/agriculture/crop-production/vegetables/92d93e91c94092a93e93293e-93893294d93293e-967

या पिकांमध्ये विषाणूजन्य रोग हे रस शोषणाऱ्या किडींमुळे (फुलकिडे, मावा इ.) पसरतात, तेव्हा या किडींचे योग्य वेळी नियंत्रण केल्यास विषाणूजन्य रोगाचा प्रसार कमी होऊ शकतो. 

/agriculture/crop-production/vegetables/92694b92191593e-91593e930932940-926941927940-92d94b92a93393e-93293e917935921-915927940-91593093e935940

दोडका, कारली, दुधी भोपळा लागवड करण्या करिता आवश्यक बाबींची माहिती येथे दिलेली आहे. -  नितीन गेठे, नगाव, जि. धुळे 

/agriculture/crop-production/vegetables/91594b92593f90292c93f930-93293e917935921

या पिकास थंड हवामान मानवते. अति पर्जन्यमान व आर्द्रतेचा कालावधी सोडल्यास कोथिंबिरीची वर्षभर लागवड करता येते.

/agriculture/crop-production/vegetables/92e93f93091a940-91c93e92494090291a940-92e93e93993f924940

वाळलेल्या मिरचीसाठी पातळ साल, कमी बिया आणि घट्ट देठ असलेली मिरचीची जात योग्य असते

/agriculture/crop-production/vegetables/926941927940-92d94b92a93393e-90692393f-91593e915921940-93293e91793592194093593f93792f940-92e93e93993f924940-1

काकडी लागवड जून-जुलै आणि जानेवारी- फेब्रुवारी महिन्यांत करावी. जमिनीची योग्य मशागत करून शेणखत मिसळून द्यावे.

/agriculture/crop-production/vegetables/potatos

या विभागात बटाटा या पिकाविषयी माहिती दिली आहे. जसे जमीन, हवामान, लागवडीचा हंगाम, वाण, खत व पाणी व्यवस्थापन, उत्पन्न  इ. माहिती दिली आहे.   

/agriculture/crop-production/vegetables/938941930923-93293e91793592194092c93e92c924-92e93e93993f924940-92694d92f93e935940

सुरण या कंदवर्गीय पिकाच्या लागवडीसाठी पाण्याचा चांगला निचरा होणारी जमीन निवडावी. लागवडीसाठी गजेंद्र, श्रीकीर्ती, श्रीशुभा, श्रीप्रिया या जाती निवडाव्यात.

/agriculture/crop-production/vegetables/91c94090f92e-92c91f93e91f94d92f93e924-906939947924-91593094d91593094b917-91592e940-91593092393e930947-91794192392793094d92e

अमेरिकन कृषी विभागाने जनुकीय सुधारित बटाट्याच्या व्यावसायिक लागवडीसाठी प्रथमच मान्यता दिली आहे.

/agriculture/crop-production/vegetables/92d93e91c94092a93e93293e-93893294d93293e

भाजीपाला सल्ला- कांदा, टोमॅटो वांगी, भेंडी आणि वेलवर्गीय भाजीपाल्याची माहिती यामध्ये देण्यात आलेला आहे. 

/agriculture/crop-production/vegetables/91594191593094d92c93f91f947938940

या कुलात अनेक उपयुक्त वनस्पतींचा समावेश आहे. फळे बहुधा खाद्य असून काहींची फळे, फुले व पाने भाजीकरिता वापरतात. पडवळ, भोपळा, काकडी, कलिंगड, खरबूज इ. मोठ्या प्रमाणावर लागवडीत आहेत. 

/agriculture/crop-production/vegetables/92c93f92892c93f92f93e90291a94d92f93e-93293f90292c93e91a940-91c93e924

दापोली येथील डॉ. बाळासाहेब सावंत कोकण कृषी विद्यापीठाची बिनबियांच्या लिंबाची "कोकण लेमन' ही जात अतिशय चांगली आहे. 

/agriculture/crop-production/vegetables/ghevada

या विभागात घेवडा या शेंग वर्गीय भाजीच्या पिकाविषयी माहिती दिली आहे. 

/agriculture/crop-production/vegetables/भाजीपाला-:संशोधन-मागोवासद्यस्थिती-व-भविष्यातील-वाटचाल

भारतामध्ये भाजीपाल्याचे प्रातिवर्शी सुमारे १६२९ लाख मी.टन एवढे उत्पादन होते. भारत भाजीपाला उत्पादनामध्ये चीननंतर दुस-या क्रमांकावर असून जगातील एकूण उत्पादनाच्या १५ ट्क्के भाजीपाला उत्पादन भारतात होते. 

/agriculture/crop-production/vegetables/92893593291594b932

दैनंदिन आहारातील एक भाजी. नवलकोल ही वनस्पती ब्रॅसिकेसी कुलातील असून तिचे शास्त्रीय नाव ब्रॅसिका ओलेरॅसिया प्रकार कॉलोरॅपा आहे. ती दिसायला कोबीसारखी दिसते. 

भाजीपाला हे कमी कालावधीमध्ये येणारे पीक आहे. योग्य नियोजन आणि काळजी घेतल्यास भाजीपाल्यातून कमी वेळात जास्त नफा मिळतो. 

या विभागात पिक उत्पादनाच्या तंत्रज्ञाना बद्दल माहिती उपलब्ध आहे. यात पिकांचे उत्पादन कशा पद्धतीने वाढवता येईल, कुठल्या पद्धतीने पिके घ्यावीत, पिकांच्या योग्य वाढीचे तंत्रज्ञान कोणते, योग्य जमीन, हवामान याबद्दल माहिती देण्यात आली आहे.