କୃଷି

କୃଷି ସରଞ୍ଜାମ 

ବିହନ 

ବିହନର ବିଶୁଦ୍ଧତା ବିଶ୍ଳେଷଣ

English

Hindi

Marathi

Bengali

Gujarati

Nepali

Kannada

Malayalam

Tamil

Telugu

Urdu

MAT-Trasnlation

MAT-Auto Generation

Vikas AI

Chatbot

Calendar

Assamese

Bodo

Dongri

Kashmiri

Konkani

Maithili

Manipuri

Odia

Punjabi

Sanskrit

Santali

Sindhi

Agriculture

<div id="MiddleColumn_internal">
<h3>ବିହନର ବିଶୁଦ୍ଧତା ବିଶ୍ଳେଷଣ</h3>
ଯେକୌଣସି  ବିହନର  ମୂଲ୍ୟାଙ୍କନ   କରିବାକୁ  ହେଲେ  ପ୍ରଥମେ   ବିହନର  ବିଶୁଦ୍ଧତା   ପରୀକ୍ଷା  କରାଯାଏ   । ବିହନର  ଭୌତିକ   ବିଶୁଦ୍ଧତା   ପରୀକ୍ଷାର   ପ୍ରଥମ  ପାବଚ୍ଛ  ବିହୀନ  ନମୁନା  ବିଶ୍ଳେଷଣ  ଅଛି  ଏବଂ  ଏହା  ସହ   ଆଉ   କେଉଁସବୁ  ପଦାର୍ଥ  ମିଶା  ହୋଇଛି   । ଯଦି  କିଛି  ପଦାର୍ଥ  ଯଥା : - ତୃଣକ ମଞ୍ଜି,  ଅନ୍ୟାନ୍ୟ  ବିହନ  ମଞ୍ଜି,  ମାଟି  ଗୋଡି   ଇତ୍ୟାଦି   ମିଶିଥାଏ  ତେବେ  ସେହି   ସବୁ  ପଦାର୍ଥକୁ   ବିଶୁଦ୍ଧ  ବିହନଠାରୁ   ଅଲଗା  ଅଲଗା  କରି   ପ୍ରଥମେ   ରଖାଯାଏ   । ତା’ପରେ  ସେହିସବୁ   ଅନ୍ୟାନ୍ୟ  ପଦାର୍ଥ  ଅଲଗା  ଅଲଗା   ଓଜନ   କରାଯାଏ  ଏବଂ   ବିଶୁଦ୍ଧ   ବିହନ  ମଧ୍ୟ  ଓଜନ  କରାଯାଏ   । ଏହି  ମିଶାମିଶି   ପଦାର୍ଥକୁ   ଶତକଡା  ଉପରେ  ପ୍ରକାଶ   କରାଯାଏ   । କିନ୍ତୁ  ସବୁ  କ୍ଷେତ୍ରରେ  ଏହି  ପ୍ରଣାଳୀ   ଅବଲମ୍ବନ   କରିବା  ଦ୍ଵାରା   ବିହନର  ବିଶୁଦ୍ଧତା   ବିଷୟରେ  ସଠିକ   ଚିତ୍ର   ମିଳିନଥାଏ   । ବିଶେଷତଃ   ଯେଉଁ   ବିହନରେ  ଅନ୍ୟ   କ୍ଷୁଦ୍ର  ତୃଣକ  ମଞ୍ଜି  ମିଶିଯାଇଥାଏ   । ସେହି  କ୍ଷେତ୍ରରେ   ବିଶୁଦ୍ଧତାର  ସଠିକ  ଚିତ୍ର   ପାଇବା  ପାଇଁ   ଏକ  ଗ୍ରାମରେ  କେତୋଟି  ତୃଣକ  ମଞ୍ଜି  ରହିଛି  ଏବଂ  ବିଶୁଦ୍ଧ   ବିହନ ରହିଛି   ଦେଖିବାକୁ  ହେବ   । ସେହି  ଅନୁସାରେ  ଶତକଡା   ଭାଗ  ବାହାର  କରିବାକୁ  ହେବ   । ତେବେ   ଯାଇ  ସଠିକ୍  ଚିତ୍ର  ମିଳିପାରିବ   ।
<h3>ବିହନର  ବିଶୁଦ୍ଧତା ପରୀକ୍ଷା କରିବା ପଦ୍ଧତି </h3>
ନମୁନା   ସଂଗ୍ରହ   ପରେ   ଏହାକୁ  ଭାଗ  ଭାଗ  କରି  କେତେଗୁଡିଏ   କାର୍ଯ୍ୟକାରୀ   ନମୁନା  କରାଯାଏ   । ପ୍ରତ୍ୟକ   ନମୁନାକୁ   ଓଜନ  କରାଯାଏ  । ଏହି  ବିହନ  ମଞ୍ଜି   ଗୋଟିଏ  କାଠ  କାର୍ଯ୍ୟକାରୀ  ବୋର୍ଡରେ   ଥିବା   ବିଭିନ୍ନ  ଖୋପରେ  ବିଶୁଦ୍ଧ  ବିହନ  ଓ  ବିହନରେ   ଥିବା  ଅନ୍ୟାନ୍ୟ   ପଦାର୍ଥ  ଅଲଗା  କରାଯାଇ   ରଖାଯାଏ   । ଯଥା :- ବିଶୁଦ୍ଧ  ବିହନ  ମଞ୍ଜି  ଅନ୍ୟାନ୍ୟ   ମଞ୍ଜି, ତୃଣକ  ମଞ୍ଜି  ଏବଂ  ବାଲି   ଗୋଡି   ମଇଳା   ଇତ୍ୟାଦି   । ଏହିଗୁଡିକ   ନିମ୍ନରେ   ବିଶ୍ଲେଷଣ   କରାଯାଏ   ।
<ol>
<li>ଆକାରରେ  ଛୋଟ , କୁଞ୍ଚିତ  ଏବଂ  ଭଙ୍ଗା   ମଞ୍ଜି  ଏହିସବୁ  ମଞ୍ଜିକୁ   ବିଶୁଦ୍ଧ   ମଞ୍ଜି  ରୂପେ  ଧରାଯାଏ   । ପ୍ରକୃତ  ବିହନ  ଆକାରର  ୫୦%  ଆକାରରୁ   କମ୍  ଭଙ୍ଗା  ମଞ୍ଜି  ଏବଂ  କ୍ଷତବିକ୍ଷତ   ମଞ୍ଜିକୁ   ନିଷ୍କ୍ରିୟକ  ପଦାର୍ଥ  ଭାବେ   ଧରାଯାଏ   ।</li>
<li>ଅନ୍ୟାନ୍ୟ  ଫସଲର   ମଞ୍ଜିଗୁଡିକ   ଅର୍ଥାତ୍  ଯେଉଁ  ଫସଲ  ଚାଷ  କରାଯାଏ   । ତାହାର  ବିହନ  ସମୂହ,  ଏହି  ଅନ୍ୟାନ୍ୟ  ଫସଲ  ବିହନ  ମଧ୍ୟରୁ   ଅପରିପକ୍ଵ   ମଞ୍ଜି, କ୍ଷତ  ବିକ୍ଷତ  ମଞ୍ଜି, ରୋଗଗ୍ରସ୍ତ  ମଞ୍ଜି   ଏବଂ  ପୋଲା   ମଞ୍ଜି,  ବିଶୁଦ୍ଧ  ମଞ୍ଜି  ଯେପରି  ଅଲଗା   ଅଲଗା  କରାଯାଏ  ସେହିପରି   ପଦ୍ଧତି  ଦ୍ଵାରା   ଅଲଗା  କରାଯାଏ   । </li>
<li>ତୃଣକ ମଞ୍ଜି </li>
ଯେଉଁ  ମଞ୍ଜିଗୁଡିକ  ତୃଣକ   ଶ୍ରେଣୀ  ଅନ୍ତର୍ଭୁକ୍ତ   ବୋଲି  ଆଇନ  ଅନୁସାରେ   ଗୃହୀତ
<li>ନିଷ୍କ୍ରିୟ  ପଦାର୍ଥ, ଅର୍ଥାତ୍ </li>
ମଞ୍ଜି   ଭଳିଆ  ଆକାରର   ବାଲି, ଗୋଡି  ତୃଣକ  ଓ  ଅନ୍ୟାନ୍ୟ  ଫସଲର  ମଞ୍ଜି  ଆକାରରେ  ଅଧାରୁ  କମ୍  କ୍ଷତବିକ୍ଷତ  ଏବଂ  ଅପରିପକ୍ଵ  କୁଣ୍ଡା, କାଣ୍ଟି  ଇତ୍ୟାଦି   ।
ବଲ୍ ବ   ଲାଗିଥିବା  ଗୋଟିଏ   କାର୍ଯ୍ୟକରି   ବୋର୍ଡରେ  ହେଉ  ବା  ଗୋଟିଏ  ଧଳା  କାଗଜ ଫର୍ଦ୍ଦ   ଉପରେ   ବିହନ  ମଞ୍ଜି   ବିଛାଇ   ଦେଇ   ଏହିସବୁ   ପଦାର୍ଥକୁ   ବିଶୁଦ୍ଧ   ମଞ୍ଜିଠାରୁ  ଅଲଗା ଅଲଗା   କରିଦିଆଯାଏ   । ଛୋଟ  ଆକାର  ବିହନକୁ   କୁଟା  କାଠି  ଇତ୍ୟାଦି  ଅଲଗା   କରିବାକୁ   ହେଲେ   ଗୋଟିଏ   ଯବ  କାଚ 6X ବା  7X  ବ୍ୟବହାର  କରିବା   ଉଚିତ   । ବିହନର   ବିଭିନ୍ନ  ଅଂଶ  ଅଲଗା   କରି  ସାରିବା   ପରେ   ପ୍ରତ୍ୟକ  ପଦାର୍ଥର   ଗୋଟିଏ   ଏନାଲିଟକଲ, ତରାଜୁରେ  ଠିକ  ଭାବେ  ଓଜନ  କରାଯାଏ   । ଏହା  ୩-୪  ଡେସିମିଲ  ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ   ଓଜନ  ନିଆଯାଏ  । ତା’ପରେ  ନିମ୍ନ  ଚାର୍ଟରେ   ଟେବୁଲେସନ  କରାଯାଇ  ତା’ପରେ  ବିହନର  କେତେ  ବିଶୁଦ୍ଧତା  ଅଛି  ଶତକଡା  ଭାଗ  ନିର୍ଣ୍ଣୟ  କରାଯାଏ  ।
</ol>
<h3>ଆନ୍ତର୍ଜାତିକ  ବିହନ ପରୀକ୍ଷା ସମବାୟ ଅନୁମୋଦିତ</h3>
ହିସାବ 
ପ୍ରତ୍ୟକ   ପଦାର୍ଥର   ଶତକଡା  ଭାଗ  ବାହାର   କରିବା  ନିମିତ୍ତ  ବିହନରେ  ଥିବା  ବିଭିନ୍ନ  ପଦାର୍ଥଗୁଡିକୁ  ଅଲଗା  କରି  ଓଜନ  କରାଯାଏ   । ଏହି  ଓଜନକୁ  ମୋଟ  ଓଜନ  ଦ୍ଵାରା  ଭାଗ  କରି  ଶତକଡା  ଭାଗ  ହିସାବ  କରାଯାଏ   ।
ଯଥା : -  ପ୍ରତ୍ୟକ  ଅଂଶ   ଶତକଡା   ଭାଗ  (ଓଜନ) =   X 100
ପ୍ରତ୍ୟକ  ପଦାର୍ଥର   ନାମ  ଏବଂ  ଶତକଡା   ଭାଗ  ହିସାବକରି  ଲେଖାଯାଏ   । ଯାହାର   ଶତକଡା  ଭାଗ  0.05% ରୁ  କମ୍  ଥିବ  ତାହାକୁ   ଖୁବ୍  କମ୍  ଲେଖି  ଦିଆଯାଏ   ।
<table class="grid listing">
<tbody>
<tr>
<td>
ଅଂଶ 
</td>
<td>
ଓଜନ 
</td>
<td>
 ଶତକଡା   ଭାଗ 
</td>
</tr>
<tr>
<td>
ବିଶୁଦ୍ଧ  ବିହନ  ମଞ୍ଜି
</td>
<td>
 
</td>
<td>
 
</td>
</tr>
<tr>
<td>
ଅନ୍ୟାନ୍ୟ  ବିହନ ମଞ୍ଜି
</td>
<td>
 
</td>
<td>
 
</td>
</tr>
<tr>
<td>
ତୃଣକ  ମଞ୍ଜି ନିଷ୍କ୍ରିୟ  ପଦାର୍ଥ
</td>
<td>
 
</td>
<td>
 
</td>
</tr>
</tbody>
</table>
ନିମ୍ନ  ଟେବୁଲ  ଅନୁସାରେ  ଯେଉଁ  ବିହନର  ବିଶୁଦ୍ଧତା   ଅତିକମ୍ ରେ  ଯାହା  ରହିବା  କଥା  ତାଠାରୁ  କମିଗଲେ   ଏହାକୁ   ବିହନ  ରୂପେ  ଗଣନା  କରାନଯାଇ   ଆଗ୍ରାହ୍ୟ  କରି  ଦିଆଯାଏ   । ।
ଭାରତୀୟ  ବିହନ  ଆଇନ  ୧୯୬୬ ଅନୁସାରେ
ଫାଉଁଣ୍ଡେସନ/F , ପ୍ରାମାଣିକ/C , ନାମପତ୍ର/L ଥିବା  ବିହନଗୁଡିକର   ଅତିକମ୍ ରେ  ଓ  ଅତି  ବେଶି  ଶତକଡା  ଭାଗ  ବିଶୁଦ୍ଧତା  ରହିବା  ଉଚିତ  ନିମ୍ନରେ  ଦିଆଗଲା   ।
<table class="grid listing">
<tbody>
<tr>
<td>
ଫସଲ
</td>
<td colspan="3">
ବିଶୁଦ୍ଧ  ବିହନ (ଅତି କମରେ)
</td>
<td colspan="2">
ନିଷ୍କ୍ରିୟ ପଦାର୍ଥ (ଅତି ବେଶି  ହେଲେ)
</td>
<td colspan="2">
ଅନ୍ୟାନ୍ୟ  ଫସଲ ମଞ୍ଜି ଅତି ବେଶି
</td>
<td colspan="2">
ତୃଣକ  ମଞ୍ଜି  ଅତି ବେଶି
</td>
<td colspan="2">
ଆପତ୍ତିଜନକ  ତୃଣକ ମଞ୍ଜି ଅତି ବେଶିରେ
</td>
</tr>
<tr>
<td>
 
</td>
<td>
F
</td>
<td>
C
</td>
<td>
L
</td>
<td>
F
</td>
<td>
C
</td>
<td>
F
</td>
<td>
C
</td>
<td>
F
</td>
<td>
C
</td>
<td>
F
</td>
<td>
C
</td>
</tr>
<tr>
<td>
କପା
</td>
<td>
98
</td>
<td>
98
</td>
<td>
95
</td>
<td>
2.0
</td>
<td>
2.0
</td>
<td>
5/kg
</td>
<td>
0.10
</td>
<td>
5/kg
</td>
<td>
0.10
</td>
<td>
-
</td>
<td>
-
</td>
</tr>
<tr>
<td>
ଚିନାବାଦାମ
</td>
<td>
96
</td>
<td>
96
</td>
<td>
97
</td>
<td>
4.0
</td>
<td>
4.0
</td>
<td>
-
</td>
<td>
-
</td>
<td>
-
</td>
<td>
-
</td>
<td>
-
</td>
<td>
-
</td>
</tr>
<tr>
<td>
ମକାହାଇବ୍ରିଡ
</td>
<td>
-
</td>
<td>
98
</td>
<td>
97
</td>
<td>
-
</td>
<td>
2.0
</td>
<td>
-
</td>
<td>
2.0
</td>
<td>
-
</td>
<td>
-
</td>
<td>
-
</td>
<td>
-
</td>
</tr>
<tr>
<td>
ଧାନ
</td>
<td>
98
</td>
<td>
98
</td>
<td>
98
</td>
<td>
2.0
</td>
<td>
2.0
</td>
<td>
10/kg
</td>
<td>
0.10
</td>
<td>
10/kg
</td>
<td>
0.10
</td>
<td>
2/kg
</td>
<td>
5/kg
</td>
</tr>
</tbody>
</table>
ଆଧାର – ଶିକ୍ଷକ  ଶିକ୍ଷା ନିର୍ଦ୍ଦେଶାଳୟ  ଓ  ରାଜ୍ୟ  ଶିକ୍ଷା  ଗବେଷଣା ଓ  ପ୍ରଶିକ୍ଷଣ  ପରିଷଦ
</div>

/agriculture/agri-inputs/b2cb3fb39b28/b2bb38b32-b09b24b4db2ab3eb26b28b35-b2cb3fb39b28b30-b2cb3fb36b41b26b4db27b24b3e-b2cb3fb36b4db33b47b37b23