<p style="text-align: justify;">ਦੇਸੀ ਵੈਕਸੀਨ Lumpi-ProVacInd ਨੂੰ ਪਸ਼ੂਆਂ ਨੂੰ ਗੰਢੀ ਚਮੜੀ ਰੋਗ ਤੋਂ ਬਚਾਉਣ ਲਈ ਵਿਕਸਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ।</p> <p style="text-align: justify;">ਇਹ ਵੈਕਸੀਨ ਨੈਸ਼ਨਲ ਇਕਵਿਨ ਰਿਸਰਚ ਸੈਂਟਰ, ਹਿਸਾਰ (ਹਰਿਆਣਾ) ਦੁਆਰਾ ਭਾਰਤੀ ਵੈਟਰਨਰੀ ਖੋਜ ਸੰਸਥਾ, ਇਜਤਨਗਰ (ਬਰੇਲੀ) ਦੇ ਸਹਿਯੋਗ ਨਾਲ ਵਿਕਸਤ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ।</p> <h4 style="text-align: justify;">ਵੈਕਸੀਨ ਬਾਰੇ</h4> <p style="text-align: justify;">ਬੱਕਰੀ ਪੋਕਸ, ਸ਼ੀਪ ਪੋਕਸ ਅਤੇ ਐਲਐਸਡੀ ਪੋਕਸਵੀਰੀਡੇ ਪਰਿਵਾਰ ਦੀ ਇੱਕੋ ਕੈਪ੍ਰੀਪੋਕਸਵਾਇਰਸ ਜੀਨਸ ਨਾਲ ਸਬੰਧਤ ਹਨ। Lumpi-ProVacInd ਇੱਕ ਸਮਰੂਪ ਵੈਕਸੀਨ ਹੈ ਜੋ ਬਿਮਾਰੀ ਦੇ ਸਮਾਨ ਵਾਇਰਸ ਨਾਲ ਬਣੀ ਹੈ।</p> <p style="text-align: justify;">2019 ਵਿੱਚ ਜਦੋਂ ਤੋਂ ਇਹ ਬਿਮਾਰੀ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਆਈ ਹੈ, ਖੋਜ ਸੰਸਥਾਵਾਂ ਟੀਕੇ ਨੂੰ ਵਿਕਸਤ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਰੁੱਝੀਆਂ ਹੋਈਆਂ ਹਨ।</p> <h4 style="text-align: justify;">ਵਿਕਾਸ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ</h4> <ul style="text-align: justify;"> <li>ਦਸੰਬਰ 2019 ਵਿੱਚ ਰਾਂਚੀ ਨੇੜੇ ਐਲਐਸਡੀ ਸੰਕਰਮਿਤ ਗਾਵਾਂ ਤੋਂ ਚਮੜੀ ਦੇ ਨੋਡਿਊਲ ਦੇ ਨਮੂਨੇ ਇਕੱਠੇ ਕੀਤੇ ਗਏ ਸਨ।</li> <li>ਇਸ ਵਾਇਰਸ ਨੂੰ ਜਨਵਰੀ 2020 ਦੇ ਸ਼ੁਰੂ ਵਿੱਚ ਨੈਸ਼ਨਲ ਇਕਵਿਨ ਰਿਸਰਚ ਸੈਂਟਰ, ਹਿਸਾਰ ਵਿੱਚ ਅਲੱਗ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।</li> <li>ਅਲੱਗ-ਥਲੱਗ ਵਾਇਰਸ ਸੱਭਿਆਚਾਰਾਂ ਵਿੱਚ ਵਰਤੇ ਜਾਂਦੇ ਅਫਰੀਕਨ ਹਰੇ ਬਾਂਦਰ ਗੁਰਦੇ (ਵੇਰੋ) ਸੈੱਲਾਂ ਵਿੱਚ ਫੈਲਾਇਆ ਗਿਆ ਸੀ। ਸੰਸਕ੍ਰਿਤੀ 50 ਪੀੜ੍ਹੀਆਂ ("ਪੈਸੇਜ਼") ਤੋਂ ਵੱਧ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ ਅਤੇ ਲਗਭਗ 17 ਮਹੀਨੇ ਲੱਗ ਗਏ ਸਨ। ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਵਾਇਰਸ ਵਾਰ-ਵਾਰ ਪੈਸਿਆਂ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਪਰਿਵਰਤਿਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਇਸਦੀ ਵਾਇਰਸ ਜਾਂ ਬਿਮਾਰੀ ਪੈਦਾ ਕਰਨ ਦੀ ਸਮਰੱਥਾ ਕਮਜ਼ੋਰ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਜਰਾਸੀਮ ਦਾ ਨੁਕਸਾਨ ਲਗਭਗ 30 ਵੇਂ ਬੀਤਣ ਤੋਂ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਇਆ, ਹਾਲਾਂਕਿ ਪਰਿਵਰਤਿਤ ਵਾਇਰਸ ਇਸਦੇ ਮੇਜ਼ਬਾਨ ਤੋਂ ਲੋੜੀਂਦੀ ਪ੍ਰਤੀਰੋਧਕ ਪ੍ਰਤੀਕ੍ਰਿਆ ਨੂੰ ਪ੍ਰੇਰਿਤ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈ।</li> <li>ਵਾਇਰਸ ਦੇ ਜੀਨੋਮ ਦੀ ਕ੍ਰਮਵਾਰ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਅਤੇ 10ਵੇਂ, 30ਵੇਂ ਅਤੇ 50ਵੇਂ ਅੰਸ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਕੀਤੀ ਗਈ। ਐਟੀਨਿਊਏਟਿਡ ਲਾਈਵ ਵਾਇਰਸ ਦੀ ਪਛਾਣ 50ਵੇਂ ਬੀਤਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਟੀਕੇ ਦੇ ਉਮੀਦਵਾਰ ਵਜੋਂ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ ਅਤੇ ਪ੍ਰਯੋਗਸ਼ਾਲਾ ਦੇ ਚੂਹਿਆਂ ਅਤੇ ਖਰਗੋਸ਼ਾਂ 'ਤੇ ਟੈਸਟ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।</li> <li>ਵੈਕਸੀਨ ਦਾ ਪਹਿਲਾ ਪ੍ਰਯੋਗਾਤਮਕ ਅਜ਼ਮਾਇਸ਼ ਅਪ੍ਰੈਲ 2022 ਵਿੱਚ ICAR-IVRI ਮੁਕਤੇਸ਼ਵਰ ਕੈਂਪਸ ਵਿੱਚ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ ਅਤੇ 10 ਨਰ ਵੱਛਿਆਂ ਨੂੰ ਇੱਕ ਖੁਰਾਕ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਸੀ। ਪੰਜ "ਨਿਯੰਤਰਣ" ਜਾਨਵਰਾਂ ਦਾ ਇੱਕ ਸਮੂਹ ਜੋ ਟੀਕਾਕਰਨ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ, ਨੂੰ ਵੀ ਕਾਇਮ ਰੱਖਿਆ ਗਿਆ ਸੀ। ਇੱਕ ਮਹੀਨੇ ਬਾਅਦ, ਵੱਛਿਆਂ ਦੇ ਦੋਨਾਂ ਸਮੂਹਾਂ ਨੂੰ ਵਾਈਰਲੈਂਟ ਵਾਇਰਸ ਨਾਲ ਟੀਕਾ ਲਗਾਇਆ ਗਿਆ ਸੀ। ਨਿਯੰਤਰਣ ਵੱਛਿਆਂ ਨੇ ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਐਲ.ਐਸ.ਡੀ. ਦੇ ਲੱਛਣ ਦਿਖਾਏ, ਜਦੋਂ ਕਿ ਟੀਕਾਕਰਨ ਵਾਲੇ ਜਾਨਵਰਾਂ ਨੇ ਪੂਰੀ ਪ੍ਰਤੀਰੋਧਕ ਸ਼ਕਤੀ ਵਿਕਸਿਤ ਕੀਤੀ ਸੀ।</li> <li>ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਜੁਲਾਈ 2022 ਵਿੱਚ ਰਾਜਸਥਾਨ, ਉੱਤਰ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਅਤੇ ਹਰਿਆਣਾ ਵਿੱਚ 36 ਫਾਰਮਾਂ ਵਿੱਚ 7,000 ਜਾਨਵਰਾਂ 'ਤੇ ਫੀਲਡ ਟਰਾਇਲ ਕੀਤੇ ਗਏ ਸਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਟੀਕੇ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਚਾਰ ਫਾਰਮਾਂ ਵਿੱਚ ਕੇਸ ਸਾਹਮਣੇ ਆਏ ਸਨ।</li> <li>ਇਮਿਊਨਿਟੀ ਨੂੰ ਵਿਕਸਿਤ ਹੋਣ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਮਹੀਨਾ ਲੱਗਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਇੱਕ ਸਾਫ਼ ਅਵਧੀ ਦੀ ਲੋੜ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਜਾਨਵਰ ਬਿਮਾਰੀ ਦੇ ਸੰਪਰਕ ਵਿੱਚ ਨਹੀਂ ਆਉਂਦਾ। ਪਰ ਬਿਮਾਰੀ ਦੀ ਸਥਿਤੀ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਫੈਲੀ ਹੋਈ ਹੈ, ਜਾਨਵਰਾਂ ਨੂੰ ਪੂਰੀ ਪ੍ਰਤੀਰੋਧਕ ਸ਼ਕਤੀ ਆਉਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਇਸ ਦਾ ਸੰਕਰਮਣ ਹੋ ਜਾਵੇਗਾ।</li> </ul> <p style="text-align: justify;">ਵੈਕਸੀਨ ਨੂੰ ਅਧਿਕਾਰਤ ਤੌਰ 'ਤੇ 10 ਅਗਸਤ 2022 ਨੂੰ ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਅਤੇ ਕਿਸਾਨ ਭਲਾਈ ਮੰਤਰਾਲੇ ਦੁਆਰਾ ਲਾਂਚ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।</p> <p style="text-align: justify;"><strong>ਸਰੋਤ:</strong> <a title="External link opens a new window" href="https://www.downtoearth.org.in/news/lumpy-skin-disease-outbreak-indigenous-vaccine-still-awaits-emergency-use-clearance-84803" target="_blank" rel="noopener">ਮੀਡੀਆ ਰਿਪੋਰਟਾਂ।</a></p>