शेती

इतर माहिती 

फायटोप्लॅंकटनमधील कार्यक्षम प्रकाश संश्‍लेषण प्रक्रियेचे उलगडतेय गूढ

English

Hindi

Marathi

Bengali

Gujarati

Nepali

Kannada

Malayalam

Tamil

Telugu

Urdu

MAT-Trasnlation

MAT-Auto Generation

Vikas AI

Chatbot

Calendar

Assamese

Bodo

Dongri

Kashmiri

Konkani

Maithili

Manipuri

Odia

Punjabi

Sanskrit

Santali

Sindhi

Agriculture

/agriculture/याहा-मोगी-माता-स्थानिक-बियाणे-संवर्धन-समिती

यहा मोगी माता स्थानिक बियाणे संवर्धन समिती, धडगाव, महाराष्ट्र ही वनस्पती जीनोम सेव्हियर कम्युनिटी अवॉर्डी आहे.

/agriculture/936947924940-93890292c902927940924-91593e939940-92e93e93993f92494092a91f-92b93f93294d92e94d938

या विभागात शेती व त्या संबंधी व्यवसाय यासंबंधी माहितीपटांची माहिती दिलेली आहे.

/agriculture/Other_Info/शेतमालातील-रासायनिक-अंश-:-समस्या-आणि-उपाय

टोमॅटो पिकावर अनेकवेळा म्हणजेच आठवड्यातून दोनदासुद्धा विषारी रसायनांची फवारणी केली जाते. मिरची, आलं, काकडी, कोबी इत्यादी भाज्यांचे आणि द्राक्ष, सफरचंदसारख्या फळांचेही थोड्याफार फरकाने असेच असते.

/agriculture/Other_Info/92a93e928935947932-93293e91793592194092c93e92c924-92e93e93993f924940-92694d92f93e935940

पानवेल लागवडीसाठी सुपीक, उत्तम निचरा होणारी जमीन आवश्‍यक आहे. पानवेल लागवडीपूर्वी हिरवळीचे पीक घेतल्यास फायदेशीर ठरते.

/agriculture/Other_Info/915943937940-93693f91594d937923-93890293694b927928-90692393f-93593f93894d92493e930

कृषी शिक्षण, संशोधन आणि विस्तार यांची क्षितिजे उंचावणार्‍या भारतीय संस्थांचा इतिहास व विकास.

/agriculture/Other_Info/92a90292293092a941930940-92e94d93993694092c93e92c924-92e93e93993f924940-92694d92f93e935940

पंढरपुरी म्हैस ही हलक्‍या आणि निकृष्ट चाऱ्यावर तग धरून राहणारी काटक जात आहे. अत्यंत प्रतिकूल वातावरणात ही जात चांगले दूध देते.

/agriculture/Other_Info/91f938930-93094793694092e-90992494d92a93e92692893e92e92794d92f947-92893e91792a942930-93992c-92e94d939923942928-93593f91593893f924-93994b92394d92f93e91a940-938902927940

नागपूर विभागामध्ये भंडारा, गडचिरोली, चंद्रपूर व गोंदिया जिल्ह्यात टसर उत्पादनाची सुमारे तीनशे वर्षांची परंपरा आहे. देशात टसर उत्पादनामध्ये राज्याचा 10 क्रमांक लागतो.

/agriculture/Other_Info/91794d93093e92e-93593f91593e93893e91a93e-92893593e-92a93094d92f93e92f-91593090291c-936947924940

इंधन ही एक ग्रामीण भागाची मुख्य गरज असून, इंधनामध्ये स्वयंपूर्ण होणे अत्यावश्‍यक आहे. याचा अर्थ स्थानिक स्तरावर इंधनपूरक घटकांतूनच इंधनाची गरज भागवावी लागेल. 

/agriculture/Other_Info/90691a94d91b93e926928

जमिनीच्या पृष्टभागावर पिकांच्या बुंध्याभोवती सेंद्रिय पदार्थ, उष्टावळ, कुजणार्या पदार्थाचे अवशेष, प्लास्टिक कागद यांचे अंथरुण म्हणजे आच्छादन

/agriculture/Other_Info/92b933947-92d93e91c94d92f93e90291a940-91f93f91593592391594d93792e92493e-93593e92293593e

सूर्यप्रकाशात वाळविणे आणि यांत्रिक निर्जलीकरणाने फळे, भाजीपाल्यातील पाणी कमी करता येते. 

/agriculture/Other_Info/92e93993e93093e93794d91f94d930-93093e91c94d92f-915943937940-90992694d92f94b917-93593f91593e938-92e93993e92e90292193393e93593f93792f940

महाराष्ट्र कृषी उद्योग विकास महामंडळाची स्थापना १५ डिसेंबर १९६५ रोजी कंपनी कायदा १९५६ नुसार झाली.

/agriculture/Other_Info/शेतीचे-यांत्रिकीकरण-:सद्यस्थिती-व-भविष्यातील-दिशा

शेतीचे यांत्रिकीकरण हा विषय एका दशकापूर्वी गौण समजला जात होता : परंतु मागील काही वर्षांत मजुरांची कमतरता तिव्रतेने जाणवण्यास सुरुवात झाली व यांत्रिकीकरण हा विषय चर्चेत आला. 

/agriculture/Other_Info/93092493e933947-93293e917935921-915936940-91593093e935940

रताळी लागवडीसाठी साधारण उतार असलेली व उत्तम निचऱ्याची जमीन निवडावी. टेकडीच्या उतारावरील वरकस जमिनीत हे पीक घेता येईल.

/agriculture/Other_Info/91594b93092193593e939942-93092c94d92c940-92a93f91593e90291a947-93594d92f93593894d92593e92a928

राज्यात खरिपात पाऊस न झाल्याने निर्माण झालेल्या दुष्काळी परिस्थितीमुळे कोणतेही पीक शेतक-यांच्या हाती लागले नाही. ओलात्यावरही येतात. 

/agriculture/Other_Info/91f94790292c94193094d923940

टेंबुर्णी हा सदाहरित वृक्ष एबेनेसी कुलातील असून त्याचे शास्त्रीय नाव डायोस्पायरॉस एंब्रियॉप्टेरिस आहे. हा वृक्ष मूळचा भारत आणि दक्षिण-पूर्व आशिया येथील आहे, असे मानतात. 

/agriculture/Other_Info/913933916-92d94291c932-93893094d93594791594d937923-90692393f-93593f91593e938-92f90292494d93092394791a940

भूजल सर्वेक्षण आणि विकास यंत्रणेची माहिती.

/agriculture/Other_Info/93893094d93593e92793f915-90992494d92a93e926928-92694792393e930940-92d93e924-91c93e924-93593f91593893f924

भात जातीच्या अधिक उत्पादन देणाऱ्या जाती विकसित करण्यासाठी संशोधक प्रयत्न करत आहेत. निवड पद्धती आणि संकरित पैदास पद्धतीचा वापर करून नव्या जाती विकसित केल्या जातात.

/agriculture/Other_Info/92d94193694d93693e92a93e938942928939940-92e93f93393593f92493e-92f947908932-93894d93594091f928930

भुस्सा आणि काही बुरशी यांच्या मदतीने इरिथ्रीटॉल या स्वीटनरच्या निर्मितीची स्वस्त पद्धत ऑस्ट्रिया येथील व्हिएन्ना युनिव्हर्सिटी ऑफ टेक्नॉलॉजी येथे विकसित केली आहे. हे संशोधन ‘एएमबी एक्प्रेस’मध्ये प्रकाशित करण्यात आले आहे. 

/agriculture/Other_Info/915947933940935930940932-91593092a93e-93094b91793e935930-91692c93092693e930940-93993e-90992a93e92f

केळीसह इतर पिकांवरील नैसर्गिक आपत्तीचे पूर्णपणे निर्मूलन होऊ शकत नाही. मात्र आधुनिक तंत्रज्ञानाचा वापर करून शेतकरी आपत्तीवर मात करून शेती उत्पादन वाढवू शकतात.

/agriculture/Other_Info/905938947-90593893e935947-91594190292a923

सजीव कुंपणासाठी झाडांची निवड करताना शक्‍यतो गुरे खाणार नाहीत याकडे प्रामुख्याने लक्ष पुरविणे आवश्‍यक आहे. कुंपणांचा आकर्षकपणा टिकविण्यासाठी त्यांची ठराविक उंचीवर सतत छाटणी करणे गरजेचे आहे. 

/agriculture/Other_Info/93890291593093f924-92894792a93f905930-91793592493e91a940-93293e917935921

संकरित नेपिअर गवताची लागवड आधीनिक पद्धतीने करण्यासंदर्भातील माहिती दिलेली आहे.

/agriculture/Other_Info/शेततळ्यात-आधुनिक-तंत्राद्वारे-मत्स्यसंवर्धन

सारखीच तलावाची मशागत करून मत्स्योत्पादन वाढविणे म्हणजे मत्स्यशेती होय. मत्स्यबीजाची निवड करून वर्षभर पुरेसे पाणी आणि आवश्यकतेनुसार खत व खाद्य पुरवठा ही मत्स्यशेतीतील मशागतींची कामे आहेत.

/agriculture/Other_Info/92f94193094b92a91a93e-936947924915930940-92093093593f92494b-93694792492e93e93293e91a940-91593f90292e924

शेतमालाची किंमत ठरविण्याचे स्वातंत्र्य हा युरोप आणि आपल्या शेती व्यवस्थेतील मुख्य फरक आहे. जर्मनी, ऑस्ट्रिया, स्वित्झर्लंड, नेदरलॅंड या चारही देशांमध्ये शेतकरीच त्यांच्या शेतमालाची विक्री किंमत ठरवतात. 

/agriculture/Other_Info/92a94591594791c93f90291792e92794d92f947-93592893894d92a92493f91c92894d92f-92494793293e90291a93e-93593e92a930-92b93e92f926947936940930

पॅकेजिंगमध्ये वनस्पतिजन्य तेलांचा वापर केल्यास अन्नपदार्थांची साठवण अधिक काळापर्यंत करणे शक्‍य असल्याचे अमेरिकेतील संशोधकांना दिसून आले आहे. 

/agriculture/Other_Info/93593f90291a942939940-906939947-91a93e90291793293e-93593e93894d92494193091a92893e91593e930

विंचू स्वतःची घरटी (बिळे) ही एकाच वेळी प्रचंड उन्हाळा आणि प्रचंड थंडी दोन्ही प्रकारच्या तापमानामध्ये अधिक सुसह्य वातावरण ठेवणारी बनवत असल्याचे इस्रायली संशोधकांना आढळले आहे. 

/agriculture/Other_Info/91594b90292c92194d92f93e924940932-91c93f93593e92394291c92894d92f-93094b91793e902935930-90992a91a93e930

कोंबड्यांचे आरोग्य व्यवस्थापन, आहार नियोजन, जैवसुरक्षा, लसीकरण याकडे काळजीपूर्वक लक्ष द्यावे. अलीकडच्या काळात कोंबड्यांमध्ये जिवाणूजन्य रोगांचा प्रादुर्भाव दिसून येत आहे. 

/agriculture/Other_Info/93694792494092e92794d92f947-93593e92293e93593e-92490292494d93091c94d91e93e92893e91a93e-93593e92a930

उत्पादनापासून काढणीपर्यंत विविध टप्प्यावर तंत्रज्ञानाचा वापर करीत काटेकोर नियोजन केल्यास शेतीमालांचे नुकसान कमी करणे शक्‍य होईल. 


/agriculture/Other_Info/93993093f924917943939-92490292494d93091c94d91e93e92893e92c93e92c924-92e93e93993f924940

दर्जेदार व अधिक उत्पादनासाठी हरितगृहातील शेती फायद्याची ठरते.हरितगृह उभारताना लवकर न गंजणारे जीआय पाइप वापरतात, त्यावर पॉलिथिन फिल्म बसविली जाते. 

/agriculture/Other_Info/93092c94d92c940-93990291793e92e93e924-91594b92392494d92f93e-91a93e93093e-92a93f91593e90291a940-93293e917935921-91593093e935940

ज्वारी हे उंच वाढणारे, पालेदार, रसाळ व सकस चारा देणारे पीक आहे. 

/agriculture/Other_Info/91593094d91c-92e93e92b940-90692393f-92494d92f93e93890292693094d92d93e924-93593f91a93e930932947-91c93e92393e930947-92a94d93093694d928

सहकार विभागाचे अपर मुख्य सचिव एस.एस.संधू यांनी कर्जमाफी संदर्भात दिलेली माहिती.  

/agriculture/Other_Info/92a94091592893f93993e92f-93092c94d92c940-92a93f915947-93293e917935921-92490292494d93091c94d91e93e928

शेतकऱ्यांना आता रब्बी हंगामाचे वेध लागले आहेत. त्या दृष्टीने लागवड, वाण, निविष्ठांची तरतूद शेतकरी करू लागले आहेत. त्या दृष्टीने या हंगामातील काही महत्त्वाच्या पिकांतील लागवड तंत्रज्ञानाच्या टिप्स शेतकऱ्यांसाठी उपयुक्त ठरतील.


/agriculture/Other_Info/91593e92a942938-93894d93591a94d91b92493e-92e94b93994092e

बागायत कापूस आणि जिरायत कापसाची लागवड मोठ्या क्षेत्रात केली जाते.कपाशीच्या पेरणीचा हंगाम संपल्यानंतर बरेच शेतकरी कपाशिचं पिक जनावरांना खाऊ घालून तसेच शेतात रहू देतात.

/agriculture/Other_Info/91594393793f93890293894d915943924940-90692393f-92e93e92494091a94d92f93e-932947915940

मातीच्या लेकीची गोष्ट अन् कविता.

/agriculture/Other_Info/93894291594d93794d92e-90592894d92892694d93093594d92f93e90291a94d92f93e-91592e92493092494791a940-93291594d937923947

लोह - लोहाची कमतरता सर्वप्रथम कोवळ्या पानांवर दिसून येते. पानांच्या शिरांमधील भाग पिवळा पडतो; मात्र शिरा हिरव्या राहतात.

/agriculture/Other_Info/93294792c932-91594d200d93294792e-92e94d93992391c947-91593e92f

कोणतीही कंपनी जेव्हा एखादे कीटकनाशक, बुरशीनाशक वा तणनाशक किंवा अन्य कोणतेही रसायन संशोधित करते त्या वेळी तेथील प्रयोगशाळेत त्याच्या चाचण्या घेऊन  त्यासंबंधीची जैविक क्षमता तपासली जाते.

/agriculture/Other_Info/92a93f915-93894d92a93094d92793e-1

जिल्हयातील कृषि उत्पादन व उत्पादनामध्ये वाढ करताना शेतक-यामध्ये जास्तीत जास्त चुरस निर्माण व्हावी यासाठी सन १९५९-६० पासून पिक स्पर्धा सुरु करण्यात आल्या आहेत. 

/agriculture/Other_Info/91594b93092b921-93293e91793592194093593f93792f940-92493e90292494d93093f915-92e93e93993f924940

स्थानिक बाजारपेठेचा अभ्यास करूनच कोरफड लागवडीचा विचार करावा. हे पीक हलक्‍या, वालुकामय, उत्तम निचऱ्याच्या जमिनीत चांगले येते. 

/agriculture/Other_Info/92a94091593890293091594d93792393e93893e920940-91c94893593f915-91891f915-1

जागतिक फुल मार्केटमध्ये कार्नेशनचा दुसरा नंबर लागतो.  सर्व जगभर मागणी आहे.  वजनान हलकी, काटक, हळुवार उमलणारी, काढणीनंतर जास्त दिवस टिकणारी आहेत.  

/agriculture/Other_Info/92b941932947-91c92f935902924-91a93e93093e-92694193794d91593e93393e924-90692793e930

जनावरांच्या आहारात चा-याचा भाग हा जवळपास ७0 टक्के असणे आवश्यक आहे. तर, उरलेला ३० टक्के भाग हा पशुखाद्याचा असणे आवश्यक आहे.

/agriculture/Other_Info/92c90292c93e916942

बंबाखूच्या जाती उपद्रवकारक व दीर्घकाळ जगणारे तण आहेत आणि त्यांना अगदी बारीक व असंख्य बिया येतात. प्रचंड बीजोत्पादन व त्याच्या जोडीला १० वर्षापर्यंत टिकणारी त्यांची अंकुरणक्षमता आणि वाऱ्याद्वारे होणारा प्रसार यांमुळे त्याचे नियंत्रण करणे मुष्कील झाले आहे.

/agriculture/Other_Info/91c92e93f92894091a940-92e94b91c923940

मोजणीच्या अनुषंगाने विविध प्रकारचे अभिलेख तयार करुन त्यामध्ये मोजणीचे नकाशे तयार केले जातात त्यानंतर भूमी अभिलेख विभागाकडे त्यांचे संधारण केले जाते.

/agriculture/Other_Info/पिकासाठी-योग्य-वातावरणासाठी-हरितगृह-आवश्‍यक

हरितगृहातील शेतीविषयी शेतकऱ्यामध्ये जागरूकता वाढत आहे. कमी क्षेत्रातून अधिक दर्जेदार उत्पादन मिळविण्यासाठी हरितगृहामध्ये शेती केली जाते. 


/agriculture/Other_Info/92893e91a923940-91c94d93593e930940-91d93e932940-928917926940-92a93f915947

केनिया, युगांडा यासारख्या पूर्व आफ्रिकी देशांतील महिला शेतकऱ्यांनी नाचणी, ज्वारी ही पिके नगदी म्हणून बनवली आहेत. सुधारित लागवड तंत्रज्ञानाचा वापर करीत त्यांनी पीक उत्पादन वाढवलेच. 

/agriculture/Other_Info/93593f939940930-92a94192893094d92d930923-915938947-91593093e935947

1) विहीर व ओढ्याच्या अंतरामध्ये तीन मीटर व दोन मीटर लांबीचे दोन स्वतंत्र खड्डे घ्यावेत. 
2) पहिला खड्डा तीन मीटर लांब, तीन मीटर रुंद व एक मीटर खोल घ्यावा. 



/agriculture/Other_Info/93291594d93793e924-91894d92f93e-93694792492493394d92f93e924940932-92493e90292494d93093f915-92694b937

ज्या शेतकऱ्यांनी शेततळ्यांच्या मुखात उपचार केलेले नाहीत व शेताची मशागत ही पारंपारिक पद्धतीने म्हणजेच उताराला उभीच केली आहे. अशा शेततळ्यांची तूटफूट झाली. संरक्षित पाण्यासाठी शेततळ्याचे महत्त्व लक्षात घेऊ शेततळ्याचे व्यवस्थापन महत्त्वाचे आहे. 


/agriculture/Other_Info/शेतकरी-उत्पादक-कंपन्यांची-कृषी-विस्तार-व-विकासातील-व्यवहार्यता

कृषि क्षेत्रापुढील सध्या सर्वात महत्वाचे आव्हान हे शेतक-यांना संघटित करण्याचे आहे. 

/agriculture/Other_Info/औषधी-वनस्पती-प्रक्रिया-उद्योग

औषधी वनस्पती प्रक्रिया ही औषधी वनस्पतींची किफायतशीर लागवड करण्याच्या दृष्टीने अत्यंत महत्वाची बाब ठरते. 

/agriculture/Other_Info/91693094092a-93990291793e92e93e93893e920940-90692a92494d91593e932940928-92a940915-93594d92f93593894d92593e92a928

पीक पेरणीचे व्यवस्थापन .

/agriculture/Other_Info/93893f92e94790291f91a94d92f93e-91c90291793293e924940932-91f947930947938-936947924940

शेती म्हटले की शहर डोळ्यासमोर न येता गावच येते. आजच्या घडीला शहरातील लहान मुलांना विचारले की आपण ज्या भाज्या, फळ खातो ती कुठे उगवतात तर त्यांना ते माहीतच नसते.


/agriculture/Other_Info/911932-93894d92a93e92f938947938-90593094d92593e924-92b94b930-907928-935928-92e93893e93294d92f93e91a947-91d93e921

ऑल स्पायसेस या झाडातल्या फळात दालचिनी, जायफळ, काळी मिरी आणि लवंग या ४ मसाला पिकांचा एकत्रित वास – स्वाद येतो.  

/agriculture/Other_Info/91794593293e93094d92193f92f93e-93293e917935921-915936940-91593093e935940

गॅलार्डियाचे पीक वर्षभर घेता येते. हे झाड काटक असल्यामुळे हलक्‍या ते मध्यम जमिनीत चांगले वाढते. मध्यम पोयट्याची, साधारणतः पाच ते आठ सामू असणारी जमीन निवडावी. 

/agriculture/Other_Info/92f94b91794d92f-92693f936947928947-92693f93294793293e-93094791f93e-93693e93694d935924-93694792494091a94d92f93e-90992494d92494791c92893e93893e920940-915943937940-93893294d93293e-93894793594791a93e-90992a92f94b917

/agriculture/Other_Info/क्षारपड-जमीन-सुधारणा-:-एकात्मिक-व्यवस्थापनाची-गरज

भारतात अनादिकाळापासुन पाणथळ, क्षारयुक्त व चोपण जमिनी आढळेल्या आहेत. परंतु त्यांची नोंद १९ व्या शतकाच्या मध्यापासुन घेतली आहे.

/agriculture/Other_Info/92c93e92f94b91794593892a93e938942928-93894790292694d93093f92f-916924-90a93094d91c93e92893f93094d92e93f924940

बायोगॅस संयंत्राची निवड जनावरांच्या प्रतिदिवस उपलब्ध शेणाची मात्रा आणि गॅसच्या संभावित गरजेच्या आधारावर करावी. बायोगॅस एक उत्कृष्ट इंधन आहे. 

/agriculture/Other_Info/91593094d91c92e93e92b94091a93e-93293e92d-90f938-90f938-938902927942

कर्जमाफी व त्यावर नेहमी विचारले जाणारे प्रश्न.

/agriculture/Other_Info/92894792a93f905930-91793592493e91a94d92f93e-93293e91793592194093593f93792f940-92e93e93993f924940-92694d92f93e935940

संकरित नेपिअर या चारापिकाचे यशवंत आणि फुले जयवंत हे सुधारित वाण आहेत. यशवंत हा बहुवार्षिक, जास्त उत्पन्न देणारा आणि जायंट बाजरीचे गुणधर्म असलेला संकरित वाण आहे.

/agriculture/Other_Info/91f94d93094591594d91f930

आजकाल शेतीच्या कामासाठी बैलजोडीपेक्षा ट्रॅक्टरचा वापर खूपच वाढला आहे आणि ते योग्यही आहे.  

/agriculture/Other_Info/92a94d93092493f93093893e91593094d937923

पावसाचे पाणी शुद्ध असले तरी चातकासारखे ते आपल्याला वरच्यावर झेलून घेता येत नाही. ते जमिनीवर पडले की त्यात माती, सेंद्रिय पदार्थ व क्षार मिसळून ते दूषित होते.

/agriculture/Other_Info/91a94b92a92894d928-93093e92892d93e91c94d92f93e90291a93e-91691c93f92893e

या पुस्तकाच्या माध्यमातून लेखकांनी विसरून चाललेल्या व लोप पावत असलेल्या 54 प्रकारच्या रानभाज्यांची सचित्र माहिती प्रसिद्ध केली आहे. 

/agriculture/Other_Info/शेतीवरील-पाणी-व्यवस्थापन

महाराष्ट्र राज्यातील वापरायोग्य उपलब्ध पाण्यापैकी साधारणत: ८५ ते ८६ टक्के पाणी सिंचनासाठी वापरले जाते व उर्वरित पाणी बिगर सिंचनासाठी म्हणजे मुख्यत्वेकरून पिण्यासाठी व उद्योगासाठी वापरले जाते. 

/agriculture/Other_Info/92a94091593890293091594d93792393e93893e920940-91c94893593f915-91891f915

एक जीव दुसऱ्या जीवावर जगतो हा निसर्ग नियमाच आहे.  त्यामुळे पिकावर किडी आल्या की त्यावर जगणाऱ्या किडी ( मेलेल्या जनावरावर गिधाडे जमतात तशा ) या येतातच.  त्यांचा फडशा पडतात.

/agriculture/Other_Info/915943937940-91594d93794792494d93093e924-938902917923915-90692393f-92694293091594d93794792494d930-92893f92f90292494d930923-92490292494d93091c94d91e93e928

कृषी व्यवसायात संगणकामध्ये असणाऱ्या संकेतस्थळांचा वापर केला तर कृषी माहितीचा प्रस्फोटक खजिना आपल्या हाती नक्कीच लागतो. 

/agriculture/Other_Info/93890292494d93093e-93893294d93293e

अंबिया बहाराच्या फळ तोडणीनंतर वाळलेल्या फांद्या किंवा सुकलेली साल काढावी. त्यानंतर कार्बेन्डाझिम 1 ग्रॅम प्रति लिटर पाण्यात मिसळून फवारणी करावी.


/agriculture/Other_Info/91592a93e936940935930940932-92e93f93294092c917-92893f92f90292494d930923-915938947-91593093e935947

वसंतराव नाईक मराठवाडा कृषी विद्यापीठ, परभणी येथील कीटकशास्त्र विभागातील तज्ज्ञ बी. व्ही. भेदे यांनी कपाशीवरील मिलीबग ( पिठ्या ढेकूण) या किडीच्या नियंत्रणाबाबत दिलेली माहिती - 

/agriculture/Other_Info/राज्यात-सार्वजनिक-व-खाजगी-यंत्रणेद्वारे-बियाणे-उत्पादन

बियाणे हा शेतीमध्ये शाश्वत उत्पादन व उत्पादकता वाढविणेसाठीचा महत्वाचा घटक आहे . सन १९६० आणि १९७० च्या दशकात बीजोत्पादन पध्दती, बियाणे प्रतवारी, बियाणे प्रमाणिकरण यात अमुलाग्र बदल झाले.

/agriculture/Other_Info/92c93e92f94b917945938-93890292f90292494d93093e91a940-91593e93391c940-915936940-91894d92f93e935940

बायोगॅस संयंत्राची काळजी घेण्याविषयीची माहिती येथे देण्यात आलेली आहे. 

/agriculture/Other_Info/कमी-खर्चात-हिरवा-चारा

यंदा राज्यात पाऊस कमी झाल्याने शेतक-यांना व पशुपालकांना तारेवरची कसरत करावी लागणार आहे. 

/agriculture/Other_Info/90692693f93593e93894090291a940-936947924940

आदिवासी संस्कृतीचा अभ्यास ही एक विशेष ज्ञानशाखा आहे. आदिवासी समाजाची शेती हा त्यातीलच एक पैलू.

/agriculture/Other_Info/201891c932-91c94093592893e91a9402019-91c93e917943924940

वायू, जल व जमीन म्हणजे नैसर्गिक साधनसंपत्ती होय. हे मानवी जीवनाचे महत्त्वाचे अंगही आहेत. या घटकांमधील जल म्हणजे मानवी जीवनच. याशिवाय जिवंत राहणे अशक्य. 

/agriculture/Other_Info/93693e93694d935924-91594b93092193593e939942-93694792494093893e920940-921949-92a940-921940-915947-93594d939940-92e949921947932

जवळपास ९५ टक्के जमीन ही कोरडवाहू असून काही भागात २० ते ३० टक्के तर काही भागात ५० ते ६० टक्के जमीन उथळ व धूप झालेली आहे.

/agriculture/Other_Info/राज्यातील-फलोत्पादन-विकास

देशामध्ये महाराष्ट्र राज्य कृषि क्षेत्रात अग्रगण्य आहे. राज्यातील जमीन, हवामान, पाऊसमान इत्यादींमध्ये वैविध्यता आहे. हवामानावर आधारित ९ कृषि हवामान विभाग राज्यात आहेत.

/agriculture/Other_Info/93894c930-92893f93094d91c90292494191594091593092393e93893e920940-92a93e93092693094d936915-90691a94d91b93e92692893e91a93e-93593e92a930-92b93e92f926947936940930

पिकामध्ये मातीतून येणाऱ्या रोग व किडीमुळे मोठे नुकसान होत असते. ते टाळण्यासाठी प्रामुख्याने रासायनिक पद्धतीचा वापर केला जातो.

/agriculture/Other_Info/फळझाडांच्या-अच्छादनाचा-वापर-करून-जास्त-काळ-टिकवा-जमिनीत-ओलावा

सध्याच्या ख्बी हंगामात तसेच येणा-या उन्हाळी हंगामात आपल्या राज्यात पिकांसाठी खूप कमी प्रमाणात पाणी उपलब्ध आहे.

/agriculture/Other_Info/93694792494093293e-93891c940935-91594190292a923-915938947-91593093e935947

सजीव कुंपणासाठी घायपात, विलायती बाभूळ, निर्गुडी, करवंद, सागरगोटी, बांबू, मेहंदी, शिकेकाई, चिलार, या वनस्पतींची लागवड करावी. 

/agriculture/Other_Info/92e94392694d201391692893f91c947

मृद्-खनिजे ही सजल ॲल्युमिनियम सिलिकेटे आहेत. म्हणजे ती मुख्यत्वे सिलिकॉन ॲल्युमिनियम व पाणी यांच्या संयुगांची बनलेली असतात, असे म्हणता येते. 

/agriculture/Other_Info/91c92e93f92894092493293e-91393293e93593e

कोरडवाहू क्षेत्रात अनियमित पडणारया पावसाच्या पाण्याला अडवून तिथेच मुरावण्यासाठी वेगवेगळी कामे करावी लागतात.जेवढा जमिनीत ओलावा साठवता येईल तेवढी शेती उत्पादनाची शाश्वती अधिक असते.

/agriculture/Other_Info/92a93e92394d92f93e91a94d92f93e-92a94192893094d93593e92a93093e92c93094b92c93091a-92d94291c932-92a94192893094d92d930923-90693593694d92f915

भूजल ही नैसर्गिक साधन संपत्ती असून भूगर्भातील त्याची उपलब्धता मर्यादीत स्वरुपाची आहे. भूजलाचा उपसा काळजीपूर्वक होत नसल्याने त्याचा भूजलाच्या साठ्यावर प्रतिकुल परिणाम होत आहे.

/agriculture/Other_Info/93893e916930-90692f94191594d92493e93292f-92e93993e93093e93794d91f94d930

महाराष्ट्राच्या अर्थकारणात साखर उद्योगाचा मोठा वाटा आहे. 

/agriculture/Other_Info/केळी-निर्यातीचा-उत्साह-दुणावला

जळगाव जिल्हा हा केळीसाठी समृध्द जिल्हा आहे. येथील केळी निर्यातीचे प्रयत्नांना आता यश मिळताना दिसत आहे. कोल्हापूरच्या संजीवनी ॲग्रो या शेतकरी सदस्य असलेल्या सोसायटीने गेल्या वर्षी जळगाव जिल्ह्यातून सहा महिन्यात 120 कंटेनर केळी 

/agriculture/Other_Info/91f94b92e94591f94b91a94d92f93e-93293e91793592194092c93e92c924-92e93e93993f924940

टोमॅटो लागवड तीनही हंगामांत करता येते. खरीप हंगामात जून-जुलै, रब्बी हंगामात सप्टेंबर-ऑक्‍टोबर आणि उन्हाळी हंगामासाठी डिसेंबर-जानेवारीमध्ये रोपवाटिका करावी.

/agriculture/Other_Info/91594393793f93594d92f93593894d92593e92a928

कृषिक्षेत्रातील उत्पादनादी नानाविध प्रक्रिया व क्रयविक्रयादी संबंधीच्या आर्थिक संघटना यांना अर्थशास्त्रीय तत्त्वे व व्यवस्थापकीय कौशल्ये लागू करून कृषिव्यवसाय जास्तीत जास्त लाभदायक कसा होईल, याचा अभ्यास कृषिव्यवस्थापनात होतो.

/agriculture/Other_Info/92893e90291793091f94091a947-92e93992494d935

पिकांच्या योग्य वाढीसाठी अनुकूल अशी जमिनीची कायिक स्थिति तयार करण्यासाठी पिक पेरण्यापूर्वी जी जी कामे केली जातात त्यास पूर्वमशागत, असं म्हटल जात.

/agriculture/Other_Info/93593e93393e-93293e917935921-915936940-91593093e935940

वाळ्याच्या सुगंधी तेलाचा वापर अत्तरे, सौंदर्य प्रसाधने, साबण उद्योगात मोठ्या प्रमाणावर केला जातो. हे तेल अन्य सुगंधी तेलांबरोबर (पाचौली, गुलाब, चंदन) उत्तम रीतीने मिसळते.

/agriculture/Other_Info/जमिनीच्या-आरोग्यासाठी-गांडूळखत

शेतीमध्ये रासायनिक खतांच्या अधिक वापरामुळे जमिनीचा पोत टिकवणे, पर्यावरण संतुलन व नैसर्गिक समतोल राखणे इ. महत्चाच्या बाबींकडे अप्रत्यक्षपणे दुर्लक्ष झाल्याचे दिसते.

/agriculture/Other_Info/93294792c932-91594d200d93294792e91a947-92e93992494d92494d935-91593e92f

शेतकऱ्यांना सुरक्षित, प्रभावी व गुणवत्ता असलेले कीडनाशक (पेस्टीसाईड) उपलब्ध व्हावे यासाठी हरियाना येथील केंद्रीय कीटकनाशक मंडळ आणि नोंदणी समिती ही केंद्र सरकारची संस्था कार्यरत आहे.

वरील विषयाव्यतिरिक्त येणारी शेतीविषयक माहिती या विभागात दिली आहे